تبلیغات
اهورا مزدا بی همتا - آوای دلنشین هفت هزار ساله هــــوره در کردستان ایران زمین

نقشه کردستان بزرگ ایران زمین مهد فرهنگ و تمدن ایرانی

 


ئمروو ده رووژه تاسه ی توم  كه رده ن                                 بیـزار بـوم ژه گیـان رازییم و مه رده ن
ئه ر تاسه ت نه كه م  تاسه ی دلم بووگ                       ئـه ر ویـرت نـه كـه م تـوكـاولـم بــووگ


برگردان به پارسی:
چند روزی است كه دور از تو و به یاد توام, در این روزها از جان خویش بیزارم و میل به مردن دارم. دلم همواره بیاد توست, اگر تورا به فراموشی بسپارم كور و نابینا گردم.


ئمشـه و دیمـه خـاو قولـه ی ره یینـم                      قه یه م ره نجان كرد هاته و سه ریـنم
هــاتـه و     ســه  رینــم    وه ده  وایـگــه                  یه ی جامی شه روه ت وه شه فای گه وه

...
ده س داوه زولفان سیای عه مبه ر بوو                    هـه ر چیـگ مال دیرم نـه زر بالای بوو
نه زر بالات بود ده رده گه ت وه خوه م                      قیـافـه ی عه زیز هـه والپرسـه گـه م


برگردان به پارسی:
امشب به خواب دیدم كه قبله و دلبر زیبای من خرامان خرامان به بالینم آمد.
بر بالینم نشست و با خود شربت و دوا و شفا به همراه داشت.
دست بر گیسوان خوشبوی خویش كشید. ای كه هرچه مال و دارایی دارم فدای قامت رعنایت باد.
ای خوش سیمای من! خویش  و همه دارایی هایم, به فدایت باد ای كه همواره احوال مرا می پرسی.
 

حضرت حافظ
سحـــرم دولـت بیــدار به بـالیــن آمـد                             گفـت برخیزكه آن خسرو شیرین آمـد
قدحی دركش و سر خویش به تماشا بخرام                     تــا ببینـی كـه نگارت بـه چـه آییـن آمـد
شــادی یـار پـر چـهــره بـده بــادة نـاب                           كــه مـی لعـل دوای دل غمـگیــن آمــد


Iranian Kurdish Dance رقص زیبای زنان کردستان ایران زمین

هوره :
هوره ساده ترین, ابتدایی ترین و اصیل ترین گونه موسیقی است كه اكنون به تكثر و هزارگونه گی زبانی و كیفی در آمده است. ما ایرانیان بخصوص مردمان كرد زبان غرب كشور این گونة ابتدایی  و اصیل آواز را هوره می نامیم, واژه هوره و نامگذاری آن قدمتی حدوداً 7000 ساله دارد و به دوران پیامبری اشو زردتشت می رسد در “گات های یسنا” كه بخش مهمی از اوستا كتاب مقدس زرتشتیان می باشد بصورت منظوم نگاشته شده و لذا در آن زمان, مردم برای خواندن آن و نیایش اهورا مزدا آوازی را سر داده كه آنرا هوره نامیده اند, هوره ندای حق طلبی بوده و كرداری نیك, پنداری نیك و گفتاری نیك را آواز كرده است.نام منطقه زیبا و رویایی هورامانات کردستان نیز احتمالا از همین روی گذاشته شده است.مردمان آریایی کردستان که از پایه گذاران تمدن و فرهنگ ایران بزرگ هستند بدون تردید امروز از پاسداران اصلی این آداب و رسوم اصیل و کهن هستند که مایه مباهات هر ایرانی است.
 
همانگونه كه امروزه بعضی از افراد  و خصوصاً قاریان قرآن با تلاوت آیات این كتاب آسمانی آوازی را سر می دهند كه ا زیك سو پیام خدا را كه پاكی, فرزانگی و حقانیت است سر می دهد و  از سوی دیگر نیز موسیقی آهنگین این آواز چنان ژرف و گرم و زلال است كه دل و جان را به ارتعاش در می آورد, آن زمان نیز بعضی از افراد  با تلاوت گات های اوستا, این حس های ژرف و زلال را به دیگران انتقال داده اند كه هم, هنری لطیف و هم عملی مومنانه و اعتقادی محسوب می شد.
 
آقای فاروق صفی زاده پژوهشگر كرد زبان در كتاب “پژوهشی دربارة ترانه های كردی” چنین می گوید:
این آواز, اصیل ترین موسیقی كردی می باشدكه از زمان های كهن به یادگار مانده است, كه ویژه ستایش از اهورا مزدا بوده است و كردها كه پیرو آیین آسمانی زردتشت بوده اند در هنگام مرگ كسی و روی دادن پیشامدی و یا پس از پیوند با اهورا مزدا, شروع به خواندن هوره كرده اند و آواز سوزناكی را كه برگرفته از نوشتار آسمانی اوستا بوده به شیوة هوره خوانده اند, واژه هوره از اهوره گرفته شده است, همین شیوه هوره در خواندن قرآن به كار می رود و واژه سوره از همین واژه گرفته شده است.
 
وی در بخش دیگری از كتاب خود می گوید:
 هوره از ریتم آزاد پیروی می كند, این گونه آواز بیشتر در مناطق گوران, سنجابی, قلخانی و كلهر مرسوم است.


مقام های هوره:
بان بنه ای, بنیری چر, دودنگی, باریه, غریبی, ساروخانی, گل و دره,پاوه موری, قطار, هجرانی, مجنونی, سحری و هی لاوه.
هوره آواز ممتدی است كه خواننده, شعرها و ابیات بیشماری را در ذهن داشته و آنها را هنگام آواز به صورت پی در پی استفاده می كند, گاه شعرها سروده خود خواننده است و گاه شعرهای مورد استفاده را از دیگر شاعران به عاریت می گیرد, هوره در گذشته های دور, مضمونی مذهبی داشته و بیشتر به آواز كردن آیات كتب آسمانی یا آموزه های منظوم مذهبی پرداخته است اما امروزه مضمونی عاشقانه دارد.هوره مختص به یك دوره تاریخی و یا یك جغرافیا و فرهنگ خاص نیست, هوره یا همان آواز اصیل ابتدایی, مادر همه آوازها, تصنیف ها و ترانه های مردمان جهان است, مادر آوازها و ترانه های تمام ملل دنیا صرف نظر از نژاد و فرهنگ و زبان و معیشت و آیین و جغرافیا و تاریخ آنها.
 
همانگونه كه بركه, دریا, رودخانه, سیل, اقیانوس, باران, ابر ومه همه و همه از آب اند و آب مادر و اساس همه این دگرگونی هاست, هوره نیز مادر همه تكثر ها, تنوع و هزار چهرگی آوازها و ترانه های شاد و ناشاد مردم جهان است.برای درك درست این موضع باید به گذشته بر گردیم به آن زمانی كه سازها و آلات موسیقی وجود نداشته اند, آیا در آن زمان موسیقی چیزی غیر از هوره بوده است؟
 
البته هر صدای موزونی از صدای نی گرفته تا آواز قناری موسیقی تلقی می شود اما منظور ما در این نوشتار موسیقی به معنای متعارف آن است, در گذشته ها, انسان ها به تنهایی و یا بصورت دسته جمعی به خواندن ممتد آواز روی می آوردند, بعد به مرور زمان انواع ساز ها و آلات موسیقی به میان آمدند و آن هورة ممتد و موزون را به قطعات و اجزاء متنوع و متكثر امروزی بدل ساخته اند, امروزه آوازهای سنتی ایرانی همان هوره است كه به صورت ردیفی و دستگاهی خوانده می شود.
 
در مناطق كرد نشین غرب كشور خصوصاًَ استان ایلام هنرمندان بزرگی وجود دارند كه خواندن آواز هوره را به حد كمال رسانیده اند, از سرایندگان بزرگ این آواز در گذشته می توان به شادروان داراخان و مرحوم علی نظر اشاره نمود.
 
سرایندگان هوره :
سید قلی كشاورز, علی كرمی نژاد معروف به حاجی طوسی, بهرام بیگ ولد بیگی, سید علی عسكر كردستانی, نجات, بساط عثمانوند, ابراهیم حسینی, ایل خان اركوازی, اولعزیز, یاسمی, كریم صادقی و عبد الصمد عبدی پور هوره خوانان معروف استان های ایلام, كرمانشاه و كردستان هستند اما پس از مرحوم علی نظر, سید قلی كشاورز سرآمد همه هنرمندان این گونه موسیقی است.

 
بولبول ته ن مه گیر ده نگ وه زاره وه                 بـه ش ته ن مـایه ی گـول وه داره وه
هـه ر جـای گولیـگه په ر چینی خاره                  ئـه رای بولبول نـه ی گـول ئنتـزاره
ئـه گه ر خار نه وی وه په رچیـن گول                 مرای مه تله وه یل زو مه وی حاصل


 برگردان به پارسی:
 چنین با صدای محزون و اندوهبار گریه مكن هنوز سهم تو گل بر شاخسار درختان باقی مانده است.هر كجا گلی هست پرچینی از خار به همراه دارد, ولی بلبل همواره به انتظار گل است.اگر خارها پرچین گل نباشند بلبلان به سادگی به مقصود خود می رسند.