تبلیغات
اهورا مزدا بی همتا - کرمانشاه و کوهای سر به فلک کشیده
شنبه 15 آبان 1389

کرمانشاه و کوهای سر به فلک کشیده

   نوشته شده توسط: محسن مهدی پور    

کوه های استان کرمانشاه

 گونه غالب در بوم سازگان کوهستانی جنگلی را بلوط تشکیل می دهد که سطح وسیعی از مناطق استان دارای این وضعیت هستند و نقاط بسیاری از بلندیهای شهرستانهای کرمانشاه، هرسین، صحنه، کنگاور و سنقر کلیایی در زمره مناطق کوهستانی غیر جنگلی می باشند که بخشهای بسیاری از ارتفاعات دالاهو، شاهو، بازی دراز ، پراو، حجر، شیرز، نخود چال، امروله، سطر، کیوه نان، بزاو و ......... را می توان نام برد.

ناهمواری های استان کرمانشاه از لحاظ ساختاری و شکل ظاهری زمین (توپوگرافی) به سه دسته ی کوه ، دشت و تپه ماهور تقسیم می شود.

1) کوه ها: کوه های استان کرمانشاه جزء رشته کوه طولانی زاگرس اند و با همان جهت ، یعنی شمال باختری – جنوب خاوری ، قرار گرفته اند.

همان طور که در شکل پیداست از سمت شمال خاوری به جنوب باختری از ارتفاع ناهمواری ها کاسته شده و در منطقه ی قصرشیرین این ارتفاع به حداقل می رسد. نیم رخ ناهمواری شکل زیر که عمود بر زاگرس و با جهت شمال خاوری – جنوب باختری ترسیم شده ، نشان دهنده ی این کاهش ارتفاع است.

نیم رخ ناهمواری های استان کرمانشاه

نیمرخ ناهمواریهای استان کرمانشاهان 

کوه های استان کرمانشاه را با توجه به ارتفاع و موقعیت ، به سه دسته تقسیم می کنند :

الف) شاهو ، پرآو ، بیستون ، دالاخانی و امروله ؛ این کوه ها بلندترین ارتفاعات استان هستند و غالبا قله هایی به ارتفاع بیش از 3000 متر دارند ، لذا کوه های این قسمت زاگرس را زاگرس مرتفع می نامند.

ب) کوه سفید ، دالاهو ، قلعه قاضی ، آتشگاه و ...؛ که غالبا دارای قله های با ارتفاع میان 2000 تا 3000 متر هستند. این ارتفاعات به نسبت زاگرس مرتفع ارتفاع کمتری دارند و عمدتا در نواحی مرکزی استان و با همان جهت شمال باختری – جنوب خاوری امتداد یافته اند. این قسمت به زاگرس چین خورده معروف است.

پ) بازی دراز ، آق داغ ، دانه خشک و ...؛ که غالبا قله هایی با کمتر از 2000 متر ارتفاع دارند. این ارتفاعات در قسمت جنوب باختری استان ، در منطقه ی قصرشیرین و سومار ، با کاهش بیش تر ارتفاعشان به جلگه ی میاندو رود در کشور عراق متصل می شوند. این قسمت نیز جزء زاگرس چین خورده است.

کوه ها

کوه پرآو (پر آب): کوهستان پرآو در مجاورت کرمانشاه واقع شده است و حدود 1020 کیلومتر مربع وسعت دارد. این کوهستان از کوه‌های متعددی چون قرال، دو قرال ، راق چرمی،.... تشکیل شده و بلندترین قله آن با ارتفاع 3359 متر به نام شیخ علی خان معروف است. مهم ترین و ژرف ترین غار خاورمیانه به عمق 572 متر به نام پرآو در دامنه جنوبی قله قته چرمی واقع شده است و با جهت شمال بختری به طرف کوه‌های تاق وستان پیش می رود.

کوه پرآو (پر آب)

 منبع نگاره: تارنمای پرآو

کوه بیستون : بیستون در ۳۴ درجه و ۳۵ دقیقه شمال عرض جغرافیایی و ۴۵ درجه و ۲۷ دقیقه خاور طول جغرافیایی در فاصله ی حدودا ۳۲ کیلومتری خاور شهر کرمانشاه قرار دارد و ارتفاع آن 2752 متر می باشد. همچنین نام روستایی که در نزدیکی این صخره قرار دارد هم بیستون می باشد.نام پارسی باستان این کوه بَغستانَ و بگستانَ به معنی جایگاه خدایان و در نوشته های یونانی بگیستانُن می باشد. 

منبع نگاره: تارنمای قلمرو کوهستانی ایرانکرمانشاه

کوه شاهو (شاه کو): این ارتفاعات از جنوب خاوری روانسر آغاز شده و به صورت نواری به هم پیوسته به طرف پاوه ادامه داشته و از آنجا تا نوسود در جهت شمال باختری امتداد می یابد و در حقیقت مرز طبیعی استان کرمانشاه با استان کردستان را شکل می دهد. قسمت باختری این کوه به رودخانه سیروان منتهی می شود . بلندترین قله شاهو در شمال پاوه در حدود 3390 متر ارتفاع دارد و کوه تخت که 2985 متر ارتفاع دارد دنباله کوه شاهو بوده و در همان خط سیر ادامه داشته و به بخش رزاب منتهی می گردد .

کوه شاهو (شاه کو)

 منبع نگاره: تارنمای زریوار

کوه شیرز (شالیزار) Shirez : این کوه در شمال خاوری شهر هرسین قرار دارد که ارتفاع آن 2697 متر است.

کوه شیرز - شهرستان هرسین 

کوه دالاخانی : کوه دالاخانی در 10 کیلومتری جنوب سنقر واقع شده است.ارتفاع این کوه حدود 3328متر است که سرچشمه رودخانه های دینور و گاماسیاب می باشد.این کوه از کوههای بلند زاگرس بشمار می رود از جنوب به کوه سوویل متصل می شود.

کوه دالاخانی - شهرستان سنقر

  منبع نگاره: تارنمای مجله ی فرهنگی پاوه و اورامانات

کوه سفید (کووه چرمی): رشته ارتفاعات کوه سفید در جنوب شهر کرمانشاه واقع شده و به سوی لرستان ادامه می یابد و اکثر قلل آن پوشیده از برف است. این کوهستان از جنوب شهر کرمانشاه تا دره ی قره سو واقع در 45 کیلومتری جنوب شرقی کرمانشاه به طول 44 کیلومتر و عرض 3 تا 10 کیلومتر کشیده شده و بلندترین قله ی آن واقع در 40 کیلومتری جنوب خاوری کرمانشاه ، حدود 28٠۵ متر ارتفاع دارد. دامنه های جنوبی این رشته به دهستان فیروز آباد و دامنه های شمالی آن به رود قره سو و ریزابه های دامنه ی جنوبی به رود مررگ (Merreg) می ریزد.

کوه سفید (کووه چرمی) - کرمانشاهان 

 

کوه آتشگاه : این کوه در باختر و جنوب باختری شهر پاوه واقع شده و بر دامنه باختری آن شهر باینگان قرار گرفته است . بر اساس نوشته های تاریخی محل یکی از آتشکده های دوره ی پیش از اسلام است که وجه تسمیه آن نیز گویای این موضوع می باشد. ارتفاع آتشکده حدود 2500 متر است. بر فراز آتشگاه چشم انداز شهر پاوه (مخصوصاً در شب) منظرهای دیدنی و جالب می باشد. در دامنه های باختری و شمال باختری آتشگاه هوراگه‌های‌(ییلاق) باصفا و خوش آب و هوایی قرار دارند که می توان به کردند ، سردانی و ویراش اشاره نمود.

کوه آتشگاه در شهرستان پاوه

  منبع نگاره: تارنمای مجله ی فرهنگی پاوه و اورامانات

 

مشخصات برخی از کوه های استان کرمانشاه

شماره

نام کوه

ارتفاع (متر)

موقعیت

1

بویر

3230

شمال سنقر

2

امروله

3203

شمال صحنه

3

نخودچال

3097

شمال باختر کنگاور

4

پنجه علی

2883

سنقر

5

دالاهو  (دال= عقاب و آهو)

2850

شهرستان دالاهو

6

شاه نشین

2576

١۵ کیلومتری سرپل ذهاب

7

شاهان

2546

اسلام آباد

8

قلعه قاضی

2367

سنجابی

9

دانه خشک

1340

سرپل ذهاب

10

بازی دراز

1320

قصرشیرین

11

کوه نواه (نوح)

2442

دالاهو