تبلیغات
اهورا مزدا بی همتا - اورامان را بشناسیم
یکشنبه 2 آبان 1389

اورامان را بشناسیم

   نوشته شده توسط: محسن مهدی پور    

از نظر جغرافیایی  منطقه اورامان به دوبخش تقسیم گردیده است :

1- اورامان تخت

 2- اورامان لهون  

 1- اورامان تخت : دهستان اورامان تخت با 3596 خانوار 18969 نفر جمعیت تابع بخش سروآباد شهرستان مریوان می باشد .این دهستان از سمت غرب با كشور عراق و از سمت جنوب به پاوه و كوه شاهو و از طرف شمال به مریوان و در طرف شرق به روستاهای ژاورود و شهرستان سنندج همسایه استكوههای دالانی و دَرَكی 2639 متر در شمال و كوه كوسالان در شرق و كوه شاهو 3390 متر در جنوب و كوه تخت و كوه دربند 2770متر در غرب این دهستان واقع شده است و دو شاخه مهم رودخانه سیروان از بخش شمالی و جنوب شرقی وارد این دهستان شده و پس از تلاقی این دو رودخانه با یكدیگر در خاك كردستان عراق به دریاچه دربندیخان می ریزد اورامان تخت حدودا دارای 26 روستا بوده است و در گذشته مركز آن روستای رزاب بوده است و شخصی بنام حسن بیگ با اخلاف و اسلافش براین منطقه حاكم بوده ولی اكنون مركز آن روستای اورامان تخت می باشد این روستا با 449 خانوار 2148 نفر جمعیت در فاصله 75 كیلومتری جنوب مریوان و 75 كیلومتری شمال پاوه واقع شده است .اورامان تخت منطقه ای بسیار دلنشین و دارای مناظر زیبا و چشمه سارهای باصفای كوسالان می باشد از نظر اقتصادی بیشتر مردم از طریق كشاورزی مختصر و باغداری و اندک صنایع دستی امرار معاش می كنند البته درآمد بسیار كم آن باعث مهاجرت به شهر ها و خالی شدن روستاها گردیده است .

رودخانه سیروان : از دیگر زیبایی های منطقه اورامان رودخانه عظیم و خروشان سیروان است كه به امتداد كوه شاهو جریان یافته و از ارتفاعات این ناحیه سرچشمه گرفته و بعد از طی تمامی منطقه شمالی اورامان و اورامان تخت به اورامان عراق وارد می شود طول رودخانه سیروان در خاك ایران 215 كیلومتر می باشد كه دارای مناظر زیبا و دیدنی مانند (تاف بل ) آبشار بل و . . . است .

2- اورامان لهون : بخش دیگر اورامان را لهون می گویند كه از طریق مشرق و جنوب شرقی به سنندج و كامیاران و از شمال به اورامان تخت و مریوان و از طرف غرب به خاك عراق متصل است در گذشته مركز آن نوسود بوده و اكنون به شهرستان پاوه انتقال یافته است رودخانه سیروان از ابتدای اورامان لهون جریان می یابد و بعد از مشروب كردن اورامان تخت به خاك عراق می ریزد شهرهای جوانرود ‚ روانسر و نودشه نیز در این ناحیه قرار دارند .كوه زیبای شاهو كه سراسر اورامان لهون را زیر چتر خود گرفته در سقط الرس كوه شاهو روستای تاریخی تنگی ور و پلنگان یا پالنگان قرار گرفته است كه در ادوار گذشته حاكم نشین چند قوم كرد بوده و خاطرات تلخ و شیرین فراوانی را در سینه دارد قلعه پلنگان در دهستان ژاوروود واقع شده كه در قرون ششم هجری بوسیله حاكم اردلان برای مركز حكومت خود ساخته است كه كتیبه سنگی بزرگ آن برجای مانده است .تعدادی از روستاهای این ناحیه عبارتند از :1-درویشان 2-خانقاه 3-دشه 4-نروی 5-هیروی 6-تشار 7-شیخان 8-دزآور 9-وزلی 10-داریان 11-شوشمی 12 هجیج 13-درآور 14 هانی گرمله 14-كیمنه 15-بیرواس و. . . .حال به بررسی شهرهای این ناحیه می پردازیم :

پاوه - مركز اقتصادی و اداری منطقه در منطقه ای كوهستانی و در پای كوههای سر بفلك كشیده كشیده شاهو و آتشگاه واقع و باغهای سرسبز و شهرسازی و معماری منحصر بفرد شهر كه امروز به شهر هزار ماسوله ملقب گردیده منظره های تماشایی و جالب به پاوه بخشیده است .پاوه در مدار32و48درجه قرار گرفته و ارتفاع آن ازسطح دریا 1540 درجه است . و دارای جمعیتی حدود سی هزار نفر است .در شمالغربی پاوه و در مكان بسیار سخت و صعب العبور روستای هجیج واقع شده كه مدفن حضرت امامزاده سلطان عبیدالله برادر حضرت امام رضا می باشد و از احترام خاصی برخوردار است و در كردستان به كوسه هجیج معروف است . و اهالی روستا را هجیجی میگویند اهالی روستای هجیج از دیرباز اقتصادی خودكفا داشته اند بگونه ای كه پوشاك خاص خود را دارند و از موی بز برای خود لباس و گلیم و از نخ و پارچه كفش و از چوب درختان قاشق و كاسه و . . . می سازند همچنین در نزدیكی این روستا آبشار زیبا و دیدنی بنام آبشار بل (تاف بل ) که آب آن از كوهی بیرون می جهد روخانه عظیمی را بوجود می آورد كه یكی از شعب مهم رودخانه سیروان است .

روانسر- از دیگر شهرهای اورامان شهرستان روانسر است كه در دامنه جنوب شرقی شاهو و شهر پاوه واقع شده دارای آب و هوای معتدل و مناظر زیبا است و در داخل شهر روانسر سراب بسیار زیبایی وجود دارد كه به سراب روانسر مشهور است و زیبایی خاصی به شهر روانسر بخشیده و بسیار دیدنی است .جمعیت شهر روانسر حدود بیست هزار نفر اس 

جوانرود - شهرستان جوانرود در دامنه های جنوبی شاهو و در جنوب پاوه و در میان جنگلهای جالب و دیدنی واقع است و به قه لا شهرت دارد ( قه لای جوانرو ) كه در زمان امان الله خان بزرگ در سال 1224 برای دفاع از شهر قلعه ای ساخت شهرستان جوانرود بر روی مدار 34و46 درجه با ارتفاع 1280 متر از سطح دریا واقع شده است .و دارای جمعیتی بیش از چهل هزار نفر است .

نوسود - شهر نوسود مركز قدیمی اورامان لهون نزدیكترین شهر اورامان لهون به كشور عراق در منطقه و منظره ای جالب و تماشایی و در میان دو اقلیم گرمسیری و سردسیری در شمالغربی پاوه وااقع است در ده كیلومتری نوسود آرامگاه یكی از امامان اهل حق به نام سلطان اسحاق وجود دارد كه زیارتگاه عموم مسلمانان منطقه است و برادران اهل حق هم به آن ارادت خاص و بسیار دارند . شهر نوسود بر روی مدار 35و46 درجه با ارتفاع 1310 متر از سطح دریا قرار گرفته و جمعیتی حدود پنج هزار نفر جمعیت را دارا می باشد .

نودشه : شهر نودشه از شهرهای زیبا و بسیار دلنشین اورامان است كه از نظر اداری تابعه بخش نوسود است..

3- منطقه ژاورود : این ناحیه از هورامان در غرب و جنوب غربی سنندج واقع شده و منطقه ای است زیبا و دیدینی و سرشار از باغ و درخت گردو و توت است از جاهی دیدنی این ناحیه می توان از روستاهای آویهنگ ،هویه، بیساران ،تهویر و شیان و تنگی سر را نام برد كه بسیار با صفا و در دامنه های كوه میرگوار و شاه نشین واقع شده اند از دیگر روستاهای این ناحیه می توان به نجی - سالیان - ژان - نسنار - پایگلان -چشمیدر - بوریدر - اسپریز - ژنین - آریان - گواز - سرریز - و ... را نام برد